Filmy

wspieramy przedsiębiorczość rodzinną

Fundacja rodzinna – czy to rozwiązanie jest dobre dla mojej firmy?

Dyskusja online nt. projektu ustawy o fundacji rodzinnej - Inicjatywa Firm Rodzinnych | Ministerstwo Rozwoju Pracy i Technologii
7 kwietnia 2021 roku

Podczas webinarium odbyła się dyskusja z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii – dr Marka Niedużaka (Podsekretarz Stanu w MRPiT), Grzegorza Płatka (Dyrektor Departamentu Doskonalenia Regulacji Gospodarczych) i Katarzyny Skrzek (Radca Prawny w Departamencie Doskonalenia Regulacji Gospodarczych), a także Piotra Grabowskiego (Radca Prawny, Wspólnik Zarządzający Grabowski i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych) oraz Sławomira Łobody (Wiceprezes Zarządu LPP S.A.). Wydarzenie poprowadzili wiceprezesi zarządu IFR – Tomasz Budziak i Dawid Rejmer.

Projekt ustawy o fundacji rodzinnej opublikowany. Rozpoczyna się proces konsultacji publicznych trwający 30 dni.

W Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, 23 marca 2021 r. został udostępniony projekt ustawy o fundacji rodzinnej (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD172) wraz z uzasadnieniem oraz oceną skutków regulacji do konsultacji publicznych.

Planowany termin przyjęcia projektu przez Radę Ministrów to II kwartał 2021 r.

Zachęcamy do uczestniczenia w procesie konsultacji. Kontakt : gwlaw@gwlaw.pl

Jakie korzyści może przynieść fundacja rodzinna?

W rozmowie podczas II Kongresu Firm Rodzinnych Forbes mec. Piotr Grabowski rozmawiał z redaktorem Jackiem Pochłopieniem na temat fundacji rodzinnej jako rozwiązania prawnego, które umożliwia:  

  • zapewnienie wielopokoleniowego zarządzania majątkiem rodzinnym;
  • ochronę majątku rodzinnego oraz efektywne zarządzenie tym majątkiem i realizację strategii dalszego jego rozwoju;
  • elastyczne ukształtowanie zasad procesu sukcesji, w tym swobodne oznaczenie kręgu następców oraz sposobu i warunków otrzymywania przez nich aktywów. 

Strukturyzacja majątkowa - krok w stronę lepszej sukcesji

Firmy rodzinne często mają jednolitą strukturę organizacyjną. W celu ograniczenia lub wyeliminowania potencjalnych ryzyk gospodarczych warto zastanowić się na takimi rozwiązaniami, które pozwolą oddzielić od siebie np. działalność operacyjną od aktywów inwestycyjnych. Można to uczynić przez odpowiednio zaplanowaną strukturyzację, a więc np. wydzielenie części produkcyjnej do odrębnej spółki (spółki celowej).       

Przeszkody w rozwoju firm rodzinnych - otoczenie prawne

Wśród obszarów prawnych, które ograniczają rozwój przedsiębiorczości rodzinnej najczęściej wskazywane jest prawo podatkowe oraz niejasne przepisy dotyczące sukcesji i dziedziczenia. Trwają wprawdzie prace legislacyjne prowadzone z myślą o firmach rodzinnych, dotyczące wprowadzenia do polskiego porządku prawnego nowego podmiotu, mającego funkcjonować pod nazwą „fundacji rodzinnej”, na wzór rozwiązań, które funkcjonują z powodzenieniem w innych ustawodawstwach.    

Przykłady udanych sukcesji - czy doradca jest potrzebny?

Doradca powinien dobrze poznać specyfikę rodzinnego biznesu, który ma być przedmiotem sukcesji oraz obszary, które szczególnie mają zostać zabezpieczone. W tym celu niezbędne jest poznanie DNA firmy rodzinnej,  otoczenia rodzinno-prawnego, w którym funkcjonuje firma,. Każda firma rodzinna jest inna, dlatego nie ma jednego modelu na skuteczną sukcesję.     

 

Sukcesorzy - nadzieja polskich firm rodzinnych

Przyglądając się współczesnym firmom rodzinnym doskonale widać różnice pokoleniowe, które przy odpowiednim wykorzystaniu mogą przyczynić się do rozwoju firm rodzinnych. Oprócz doskonałego przygotowania teoretycznego i praktycznego, pokolenie współczesnych sukcesorów cechuje odwaga w podejściu do innowacyjności i nowych technologii, co może popchnąć firmy rodzinne w kierunku szybszego rozwoju i zwiększyć ich konkurencyjność na rynku.

Wejście inwestora do firmy? Czy musi oznaczać koniec rodzinności ?

Wejście inwestora finansowego nie musi oznaczać końca „rodzinności”.  W założeniu inwestor daje nie tylko pieniądze, ale także realną pomoc w budowaniu biznesu. Jego cele są jednak inne aniżeli cele firmy rodzinnej i głównie nastawione na zysk. Ułożenie dobrych relacji z inwestorem wymaga doświadczonych doradców, którzy zabezpieczą interesy firmy rodzinnej i zadbają o to, aby jej strategiczne cele były nadal realizowane z inwestorem na pokładzie. 

Sukcesja - co kiedy brak sukcesora?

W przypadku braku sukcesora można rozważyć przekazanie zarządu nad firmą rodzinną zewnętrznemu menedżerowi. Jego wybór musi być dokonany w sposób niezwykle przemyślany. Musi być to osoba, która zrozumie i utożsami się z firmą rodzinną w jej długoterminowej perspektywie. Menedżer nie powinien pozbawić firmy rodzinnej jej DNA, w tym DNA powinien się odnaleźć. Jeżeli tych celów nie uda się zrealizować, rozważyć należy sprzedaż firmy.

Zarządzanie majątkiem prywatnym firm rodzinnych

Jednym z elementów zarządzania majątkiem rodziny jest dywersyfikacja rodzinnego majątku.  Środki zakumulowane w ramach podstawowej działalności firmy – perły w koronie – są inwestowane w inne aktywa. W tym obszarze, rodzina może – a nawet być może powinna – posłużyć się zewnętrznymi zarządzającymi, nadzorując proces zarządczy z poziomu organów nadzoru.

Program motywacyjny jako narzędzie wsparcia rozwoju firmy przy zarządzaniu zewnętrznym.

Przekazanie zarządzania firmą rodzinną zewnętrznemu menedżerowi może być elementem dobrze przygotowanej sukcesji i z powodzeniem wpisać w strategię rozwoju firmy rodzinnej. Narzędziem jakie może służyć realizacji tych celów jest dobrze skonstruowany program motywacyjny. Powinien on wiązać menedżera z firmą na wiele lat, zapewniać mu wynagrodzenia ale także udział we wzroście przychodów, rentowności i wartości firmy rodzinne.

Czy firmy rodzinne chętnie inwestują? Co w sytuacji obecnej?

Wybuch epidemii COVID-19 zmienił priorytety. Podstawowym celem obecnie jest utrzymanie płynności, optymalizacja kosztowa i odłożenie w czasie inwestycji. W perspektywie długoterminowej, firmy rodzinne – aby utrzymać się na lokalnym rynku albo powalczyć o rynki zagraniczne –  muszą uwzględniać nie tylko nowoczesne trendy, ale nowoczesne rozwiązania technologiczne.  

Na czym polega przewaga konkurencyjna firm rodzinnych?

Konkurencyjność wyraża się w połączeniu rodzinnych wartości i zasad prowadzenia biznesu. Stabilność, ciągłość, trwałość firmy rodzinnej, wbudowana jest w wielopokoleniowy model jej funkcjonowania, daje jej istotną przewagę konkurencyjną. Relacje z klientami firmy rodzinnej, ale także relacje z jej pracownikami są bliskie, oparte na wzajemnej lojalności, nastawione na współpracę w perspektywie długoterminowej.