Publikacje

wspieramy przedsiębiorczość rodzinną

Jak przygotować firmę i rodzinę na utworzenie fundacji rodzinnej?

Nie ulega wątpliwości, że wielu właścicieli firm rodzinnych czeka na wprowadzenie fundacji rodzinnej do polskiego porządku prawnego i upatruje w niej rozwiązania trapiących ich bolączek sukcesyjnych.'Jakie kroki powinni podjąć właściciele firm rodzinnych w oczekiwaniu na ustawę o fundacji rodzinnej? Jak zabezpieczyć firmę i rodzinę?Czy konstytucja rodzinna, strukturyzacja właścicielska mogą pomóc w zabezpieczeniu firmy rodzinnej?adwokat Daria Leszczyk, radca prawny Piotr Grabowski

Testament jako element sukcesji pokoleniowej

W czasach pandemii, zagadnienie dziedziczenia jest niezwykle istotne. Może skłonić do refleksji i stać się przyczynkiem do podjęcia określonych działań, które pomogą ochronić nabywany i wypracowywany przez lata majątek, zabezpieczyć sukcesorów, zgodnie z założeniami i wolą spadkodawcy, nestora. Prawo polskie przewiduje dwa rodzaje dziedziczenia: testamentowe i ustawowe. Do dziedziczenia testamentowego może dojść tylko w sytuacji sporządzenia przez spadkodawcę za życia testamentu. W drugim wypadku mamy do czynienia z sytuacją kiedy testament nie został sporządzony lub okazał się nieważny.

r.pr. Luiza Kwaśnicka

Artykuł opublikowany w Gazecie  MSP

Dlaczego warto sporządzić testament?

Testament to nie 'pożegnanie z życiem', to nie 'wyrok śmierci', a zgodnie z wolą i oczekiwaniami testatora rozrządzenie gromadzonym przez lata majątkiem. To element procesu sukcesji pokoleniowej, zabezpieczenie przyszłości tych, na których nam najbardziej zależy i pomoc tym, którzy tej pomocy najbardziej potrzebują. Testament to jedyny dopuszczalny w systemie polskiego prawa dokument, który pozwala testatorowi, czyli spadkodawcy, uporządkować sprawy majątkowe, określić zasady dziedziczenia, sposób rozporządzenia i dyspozycji majątkiem zgodnie z jego wolą i założeniami.

r.pr. Luiza Kwaśnicka

Artykuł opublikowany w dniu 28.01.2021 r. w Gazecie Wyborczej

Strukturyzacja majątkowa a sukcesja w biznesie

Termin strukturyzacja nasuwa na myśl sformalizowane korporacyjne procesy transformacji biznesu, w ramach którego mogą mieć miejsce przeróżne wariacje na temat łączenia spółek, ich dzielenie lub przekształcanie w inne spółki. Rzadko przeciętny przedsiębiorca, myśląc o strukturyzacji, myśli o czymś niematerialnym. Biznes rodzinny kojarzy się zwykle z czymś więcej niż tylko cel materialny (zarobkowy). Immanentną cechą biznesu rodzinnego wydają się wartości wpisane w konkretną rodzinę, przekazywane z pokolenia na pokolenie i inkorporowane w model prowadzonego przez tę rodzinę biznesu.Jakie znaczenie w procesach sukcesji ma strukturyzacja majątkowa w firmach rodzinnych? Czy nestorzy firm rodzinnych powinni zwrócić uwagę na strukturę swojego majątku oraz spółki? Czy ułożenie majątku i własności tego majątku oraz zarządzania aktywami i firmą są ważne w procesie przekazania biznesu następnemu pokoleniu.

                                                                                                                                                       adwokat Urszula Brzezińska   Artykuł opublikowany w Gazecie MSP

Fundacjo rodzinna - dokąd zmierzasz?

Poprawna sukcesja w sferze majątkowej powinna polegać na zabezpieczeniu majątku firmowego fundatora, spółki lub przedsiębiorstwa, przed jego zbyciem, podziałem, lub innym rozdrobnieniem, także poprzez ograniczenie lub wyeliminowanie roszczeń spadkobierców. Trudna do zaakceptowania byłaby sytuacja, w której rozliczenia z potencjalnymi uprawnionymi do zachowku miałyby powodować naruszenie substancji przedsiębiorstwa w sposób, który uniemożliwiłby lub chociażby utrudnił jego prawidłowe funkcjonowanie, albo też umożliwił jego wrogie przejęcie. Należy mieć nadzieję, że sprawa ewentualnych roszczeń spadkobierców zostanie w projektowanej ustawie odpowiednio zaadresowana. Obecnie konsultowane propozycje polegające na odroczeniu wypłaty zachowku, rozłożeniu tego świadczenia na raty lub miarkowaniu jego wysokości należy uznać za niewystarczające. W to miejsce można wprowadzić rozwiązania ustanawiające obowiązek wypłaty świadczeń pieniężnych (pensji) na kształt tych, które były wypłacane członkom rodziny, której majątek tworzył daną ordynację.

Piotr Grabowski - wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

                                                     Beata Krzyżagórska-Żurek - partner w Krzyżagórska Łoboda i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni spółka partnerska                                                                                                                                                                              
 Artykuł opublikowany w Magazynie Forbes (numer styczeń 2021)    

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Family Office - fanaberia czy realna potrzeba?

Współczesne Family Office przyjmują formę single Family Office (SFO) albo multi Family Office (MFO). SFO stoi na straży majątku i spraw prawnych jednej rodziny, co z perspektywy wysokiej wartości majątku powinno być uzasadnione kosztowo. Korzystanie z usług MFO pozwala redukować koszt utrzymania wielu specjalistów.

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Artykuł opublikowany w na forbes.pl

Daria Leszczyk

Czy w małych firmach warto myśleć o sukcesji?

Wydawać by się mogło, że sukcesja to skomplikowany proces zarezerwowany tylko dla dużych firm o złożonej strukturze. Nic bardziej mylnego. Niemal każdy biznes rodzinny, nawet ten najmniejszy, staje w pewnym momencie przed wyzwaniem, jakim jest zmiana pokoleniowa. Bez względu na to, z jakiej wielkości biznesem mamy do czynienia, sukcesja powinna być dobrze zaplanowana oraz wdrożona w odpowiednim czasie. W przeciwnym razie firma może być narażona na różnego typu ryzyko: paraliż decyzyjny, spory rodzinne czy rozdrobnienie majątku powodujące utratę jego wartości.Jakie rozwiązania w procesie sukcesji można przyjąć? Które rozwiązania będą najbardziej odpowiadające potrzebom Twojego biznesu?

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w Gazecie MSP w numerze grudzień 2020

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Family Office - fanaberia czy realna potrzeba?

"Jakiego Family Office potrzebują firmy rodzinne? Wyspecjalizowanej platformy kompetencyjnej dedykowanej osobom zamożnym, ale również zarządzanym przez nich firmom. Family Office rozumianego jako zespół wyspecjalizowanych doradców, wynagradzanych wyłącznie przez rodzinę, których jedynym celem jest wsparcie strategiczne, prawne i finansowe mocodawcy. Family Office, które koncentruje swoje usługi na kluczowych dla zamożnych rodzin obszarach..."

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Artykuł opublikowany w numerze 12/2020 Magazynu Forbes

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Sukcesja w polskich firmach rodzinnych. Problem czy wyzwanie?

"Zmierzch gospodarki centralnie sterowanej przyniósł rozwój polskiej przedsiębiorczości rodzinnej. Dziś mamy do czynienia z tak naprawdę pierwszą w Polsce zmianą pokoleniową w firmach rodzinnych. To równie duże wyzwanie, jak założenie i planowanie rozwoju firmy rodzinnej w czasach przełomu. Brak definicji pojęcia sukcesja, firma rodzinna, jak również jasno zdefiniowanego (jak w przypadku transakcji M&A) modelu postępowania przy wdrożeniu sukcesji powoduje, że każdy przypadek planowania sukcesyjnego oraz wdrożenia sukcesji powinien być rozpatrywany ad casu z uwzględnieniem doświadczeń innych rodzimych lub zagranicznych przedsiębiorców oraz rozwiązań prawnych wdrażanych do polskiego porządku prawnego, a funkcjonujących już w innych państwach, gdzie praktyka sukcesyjna jest o wiele bogatsza niż w Polsce (fundacje prywatne rodzinne)."

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Artykuł opublikowany w magazynie Monter Stolarki | 2020

W poszukiwaniu modelu fundacji rodzinnej

'Wiele firm rodzinnych mierzy się z wyzwaniem, jakim jest zmiana pokoleniowa. Aktualnie brak jest kompleksowych rozwiązań prawnych, które umożliwiłyby przeprowadzenie procesu sukcesji w prosty i skuteczny sposób. Dlatego ważne jest, aby planowane przez Ministerstwo Rozwoju rozwiązania zafunkcjonowały w praktyce i były wsparciem dla polskiego rodzinnego biznesu'* Jaka jest wizja instytucji fundacji rodzinnej?* Jakie są kwetsie sporne?

adwokat Katarzyna Ulma-Raszkowska

Artykuł opublikowany na portalu prawo.pl | 27.06.2020 r.

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Okiem praktyka - fundacja rodzinna prywatna

'Dużym wyzwaniem pozostaje również rozwiązanie kwestii opodatkowania fundacji prywatnej, tak by jej utworzenie w Polsce było ekonomicznie uzasadnione, a już samo wniesienie majątku do fundacji nie wiązało się z obowiązkiem odprowadzenia wysokiej daniny publicznej. Drugim kontrowersyjnym elementem towarzyszącym projektowaniu zapisów o fundacji prywatnej jest kwestia zachowku, który o ile pozostanie (jako podstawowa instytucja kodeksu cywilnego) to w ramach regulacji samej fundacji prywatnej, jak i jej statutu, powinien być dookreślony sposób jego zaspokojenia, włączając w to ewentualną rozłożoną w czasie jego spłatę, jak i metodologię wyceny majątku stanowiącą podstawę do ustalenia wysokości zachowku. Istotna pozostaje również kwestia uregulowania solidarnej odpowiedzialności fundatora i samej fundacji rodzinnej za zobowiązania – tak, aby fundacja nie stała się mechanizmem uniemożliwiającym wierzycielom zaspokojenie w ramach egzekucji.'

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Firmy rodzinne, czyli korporacje z sercem

"Polscy przedsiębiorcy przez te 30 minionych lat musieli być na tyle zaradni i umieć odnaleźć się w rozmaitych okolicznościach gospodarczych, że sukcesja w tej czy innej postaci również będzie im niestraszna"

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Daria Leszczyk

Co robić, kiedy nie ma sukcesora?

"Chyba każdy założyciel firmy rodzinnej, planując sukcesję, marzy o przekazaniu biznesu kolejnemu pokoleniu, co do zasady synowi lub córce. Nie każdy jednak ma taką możliwość. Czasem problemem jest brak dzieci lub innych członków rodziny, innym razem to potencjalni sukcesorzy nie są zainteresowani prowadzeniem rodzinnego biznesu, realizując się na zupełnie innych polach. Jakie możliwości ma wówczas właściciel?"

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w magazynie Rynek zabawek (1/2020)

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Największe wyzwania dla polskich firm rodzinnych

Podczas I Kongresu Firm Rodzinnych Forbes odbyła się rozmowa redaktora magazynu forbes z Piotrem Grabowskim. Rozmowa dotyczyła kwestii wyzwań i problemów, z jakimi borykają się w obecnych czasach firmy rodzinne.'Dwie najtrudniejsze decyzje, przed którymi stanie kiedyś każda firma rodzinna, to kwestia sukcesji i tego, czy nadal stawiać na rozwój organiczny, czy na fuzje i przejęcia'

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Rozmowa przeprowadzona podczas I Kongresu Firm Rodzinnych Forbes

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Private Clients - nowe wyzwanie w zakresie usług prawnych

W wydaniu specjalnym Harvard Business Review Polska ukazał się artykuł Piotra Grabowskiego - radcy prawnego i wspólnika zarządzającego w Grabowski i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych sp.k.W tekście nt. ' Private Clients - nowe wyzwanie w zakresie usług prawnych?' mec. Piotr Grabowski podkreśla, że w firmy prywatne, w tym rodzinne, dziś stoją przed ogromnym wyzwaniem, jakim jest zmiana pokoleniowa, która niekoniecznie musi oznaczać przejęcie zarządzania i majątku przez kolejne pokolenie. Jakie są inne możliwości? I dlaczego doradca rodziny musi nie tylko posiadać wiedzę merytoryczną, ale również rozumieć klienta i jego cele oraz szanować wartości firmy, dla której rekomenduje rozwiązania?

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Artykuł ukazał się w magazynie Harvard Business Review 

Piotr Grabowski GWLAW by Grabowski & Partners

Jak oddać firmę w dobre ręce?

"Mamy obecnie do czynienia z pierwszą po 1989 roku zmianą pokoleniową w firmach rodzinnych. To również duże wyzwanie, jak założenie firmy rodzinnej i planowanie jej rozwoju w czasach przełomu. Planowanie sukcesyjne z reguły sprowadza się do zaplanowania dziedziczenia testamentowego, darowizn wśród członków rodziny, budowy rodzinnych wehikułów inwestycyjnych, wdrożeń programów motywacyjnych czy zabezpieczenia szeroko pojętego rozproszenia udziału kapitałowego oraz dopasowania struktury firmy rodzinnej do oczekiwań nestora i sukcesora.(...) Co zrobić, gdy brakuje w rodzinie kogoś, kto jest w stanie nie tylko być sukcesorem w sferze udziałowej, ale również zarządzić rodzinnym biznesem?"

Piotr Grabowski – wspólnik zarządzający GWLAW by Grabowski & Partners

Artykuł ukazał się w magazynie Forbes | listopad 2019 r.

Daria Leszczyk

Wykorzystanie fundacji w procesie sukcesji

"Coraz większa świadomość polskich przedsiębiorców w zakresie wyzwań i możliwości związanych z procesem sukcesji sprawia, że tradycyjna zmiana pokoleniowa przestała być jedynym celem podejmowanym przez nich działań. Firmy rodzinne zaczynają dostrzegać potencjał, jaki oferują fundacje - zarówno te prywatne, których podstawowym celem jest ochrona majątku, jak i charytatywne, pozwalające realizować społeczną misję rodziny."

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w magazynie Rynek zabawek 

Daria Leszczyk

Jak ułatwić sukcesorom prowadzenie biznesu?

'Właściciele firm rodzinnych, którzy przygotowują się do przekazania biznesu kolejnemu pokoleniu, powinni pamiętać, że jednym z kluczowych czynników decydujących o tym, z jakich rozwiązań prawnych będą mogli skorzystać w procesie sukcesji, jest forma prowadzonej przez nich działalności (..) Co dzieje się z jednoosobową działalnością gospodarczą po śmierci przedsiębiorcy? Czy każda spółka handlowa to klucz do udanej sukcesji? Jak wybrać odpowiednią formę prawną?'

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w magazynie Rynek zabawek 

Daria Leszczyk

Jak skutecznie i efektywnie przekazać udziały lub akcje?

'Założyciele firm rodzinnych coraz częściej zadają sobie pytanie jak przekazać udziały lub akcje kolejnemu pokoleniu, aby nie zachwiało to działalności operacyjnej spółki oraz nie stało się przedmiotem późniejszych sporów w gronie uczestników sukcesji. Czy istnieje przepis na udaną sukcesję?Z całą pewnością nie ma rozwiązań uniwersalnych i każdy przypadek powinien być przedmiotem odrębnej wnikliwej analizy, jednakże możliwe wydaje się wskazanie kilku kroków, których podjęcie powinno być kluczowe z perspektywy planowania sukcesji w swojej firmie.'

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w Rzeczpospolitej 

Daria Leszczyk

Przekazanie udziałów lub akcji krok po kroku

'Niemal każdy właściciel biznesu rodzinnego staje w pewnym momencie przed decyzją o zmianie pokoleniowej.Jednak, aby sukcesja nie naraziła firmy na ryzyko paraliżu decyzyjnego lub sporów wewnętrznych, musi być nie tylko dobrze zaplanowana, ale także wdrożona w odpowiednim czasie.'

adwokat Daria Leszczyk

Artykuł został opublikowany w magazynie Rynek zabawek