Zaplanowanie dziedziczenia udziałów w firmie rodzinnej

Zaplanowanie dziedziczenia udziałów w firmie rodzinnej

Zmiana pokoleniowa to niezwykłe wydarzenie w funkcjonowaniu każdej firmy rodzinnej. Jednym z podstawowych dylematów, przed którymi stają właściciele firm rodzinnych jest wybór swojego następcy. Aby uchronić swój biznes przed niekontrolowaną sukcesją warto zadbać o odpowiednie sporządzenie testamentu.

Testament stanowi jeden z kluczowych mechanizmów wykorzystywanych w procesie sukcesji w sferze właścicielskiej. Co do zasady pozwala on bowiem precyzyjnie określić zasady dziedziczenia składników majątkowych, aby beneficjenci tego majątku mogli w przyszłości bezkonfliktowo korzystać z otrzymanych aktywów. W testamencie można nie tylko określić kto jest spadkobiercą, ale też szczegółowo ustalić proporcje oraz zasady dziedziczenia.

Przy planowaniu dziedziczenia udziałów warto rozważyć skorzystanie z możliwości sporządzenia w testamencie zapisów windykacyjnych. W testamencie może bowiem zostać postanowione, że określona osoba nabywa opisany przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być m.in. udziały w spółkach. Do najważniejszych zalet zapisu windykacyjnego w procesie sukcesji zaliczyć należy nie tylko możliwość precyzyjnego uregulowania liczby udziałów przypadających określonym sukcesorom (nie dotyczy ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej, który jest niepodzielny), ale także okoliczność, że nabycie konkretnych udziałów  przypadnie zapisobiercy w chwili śmierci dotychczasowego wspólnika, bez konieczności zawierania dodatkowej umowy z innymi spadkobiercami, co z pewnością zminimalizuje ryzyko konfliktów w gronie sukcesorów.

Co szczególnie istotne, dzięki rozwiązaniom oferowanym przez polskie prawo, wspólnik w testamencie może także zabezpieczyć się przed potencjalnym wejściem do spółki osób niepożądanych w sytuacji, w której osoba wskazana przez niego jako sukcesor udziałów nie będzie mogła lub nie będzie chciała dziedziczyć (np. umrze w wypadku samochodowym wraz z wspólnikiem lub odrzuci spadek z uwagi na brak chęci kontynuowania rodzinnego biznesu). W tym celu warto wprowadzić do testamentu podstawienie, które zakłada powołanie spadkobiercy lub spadkobierców testamentowych na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca testamentowy/ustawowy nie mogła lub nie chciała być spadkobiercą.

Ważne jest również by pamiętać o zachowku, który może przysługiwać innym spadkobiercom, tak by nie zagroził on finansowym aspektom funkcjonowania firmy. Dlatego, aby umocnić zaplanowany model zmiany pokoleniowej w firmie rodzinnej, do rozważania pozostaje zawarcie z określonymi osobami umów o zrzeczenie się zachowku. Będzie to minimalizować ryzyko ewentualnych roszczeń o zapłatę lub uzupełnienie zachowku.

 

Sprzedaż firmy rodzinnej

Wydawać by się mogło, że sprzedaż firmy rodzinnej jest ostatecznością oraz oznacza porażkę jej właściciela w procesie sukcesji. Jednakże w końcowym rozrachunku takie rozwiązanie może się okazać nowym życiem nie tylko dla samej firmy, ale także dla członków rodziny, którzy

Czytaj więcej »

Sukcesja a brak sukcesora

Chyba niemal każdy założyciel firmy rodzinny planując sukcesję marzy o przekazaniu biznesu kolejnemu pokoleniu, co do zasady swojemu synowi lub córce. Nie każdy jednak ma taką możliwość. Należy jednak pamiętać, że sukcesja, wbrew powszechnemu przekonaniu, to nie tylko przekazanie firmy

Czytaj więcej »

Zabezpieczenie udziałów w firmie rodzinnej

Dzisiaj już nie ulega wątpliwości, że rola firm rodzinnych w polskiej gospodarce jest nie do przecenienia. Rodzinność stała się marką, którą warto chronić. Dlatego też wielu właścicieli rodzinnych biznesów zastanawia się jak skutecznie zabezpieczyć udziały w swojej firmie. Co zrobić,

Czytaj więcej »

Komentarze do projektu ustawy o fundacji rodzinnej

W dniu 22 marca 2021 r. w Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji został udostępniony projekt ustawy o fundacji rodzinnej, który ma wprowadzić do polskiego porządku prawnego nową instytucję – fundację rodzinną. Projekt ustawy o fundacji rodzinnej reguluje kwestie tworzenia,

Czytaj więcej »

Projekt ustawy o fundacji rodzinnej opublikowany!

Wyczekiwany projekt opublikowany! W Biuletynie Informacji Publicznej Rządowego Centrum Legislacji, w zakładce Rządowy Proces Legislacyjny, został udostępniony projekt ustawy o fundacji rodzinnej (numer w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów: UD172) wraz z uzasadnieniem oraz oceną skutków regulacji do konsultacji publicznych.

Czytaj więcej »