Zaplanowanie dziedziczenia udziałów w firmie rodzinnej

Zaplanowanie dziedziczenia udziałów w firmie rodzinnej

Zmiana pokoleniowa to niezwykłe wydarzenie w funkcjonowaniu każdej firmy rodzinnej. Jednym z podstawowych dylematów, przed którymi stają właściciele firm rodzinnych jest wybór swojego następcy. Aby uchronić swój biznes przed niekontrolowaną sukcesją warto zadbać o odpowiednie sporządzenie testamentu.

Testament stanowi jeden z kluczowych mechanizmów wykorzystywanych w procesie sukcesji w sferze właścicielskiej. Co do zasady pozwala on bowiem precyzyjnie określić zasady dziedziczenia składników majątkowych, aby beneficjenci tego majątku mogli w przyszłości bezkonfliktowo korzystać z otrzymanych aktywów. W testamencie można nie tylko określić kto jest spadkobiercą, ale też szczegółowo ustalić proporcje oraz zasady dziedziczenia.

Przy planowaniu dziedziczenia udziałów warto rozważyć skorzystanie z możliwości sporządzenia w testamencie zapisów windykacyjnych. W testamencie może bowiem zostać postanowione, że określona osoba nabywa opisany przedmiot zapisu z chwilą otwarcia spadku (zapis windykacyjny). Przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą być m.in. udziały w spółkach. Do najważniejszych zalet zapisu windykacyjnego w procesie sukcesji zaliczyć należy nie tylko możliwość precyzyjnego uregulowania liczby udziałów przypadających określonym sukcesorom (nie dotyczy ogółu praw i obowiązków w spółce osobowej, który jest niepodzielny), ale także okoliczność, że nabycie konkretnych udziałów  przypadnie zapisobiercy w chwili śmierci dotychczasowego wspólnika, bez konieczności zawierania dodatkowej umowy z innymi spadkobiercami, co z pewnością zminimalizuje ryzyko konfliktów w gronie sukcesorów.

Co szczególnie istotne, dzięki rozwiązaniom oferowanym przez polskie prawo, wspólnik w testamencie może także zabezpieczyć się przed potencjalnym wejściem do spółki osób niepożądanych w sytuacji, w której osoba wskazana przez niego jako sukcesor udziałów nie będzie mogła lub nie będzie chciała dziedziczyć (np. umrze w wypadku samochodowym wraz z wspólnikiem lub odrzuci spadek z uwagi na brak chęci kontynuowania rodzinnego biznesu). W tym celu warto wprowadzić do testamentu podstawienie, które zakłada powołanie spadkobiercy lub spadkobierców testamentowych na wypadek, gdyby inna osoba powołana jako spadkobierca testamentowy/ustawowy nie mogła lub nie chciała być spadkobiercą.

Ważne jest również by pamiętać o zachowku, który może przysługiwać innym spadkobiercom, tak by nie zagroził on finansowym aspektom funkcjonowania firmy. Dlatego, aby umocnić zaplanowany model zmiany pokoleniowej w firmie rodzinnej, do rozważania pozostaje zawarcie z określonymi osobami umów o zrzeczenie się zachowku. Będzie to minimalizować ryzyko ewentualnych roszczeń o zapłatę lub uzupełnienie zachowku.

 

Relacja z 3. Kongresu Firm Rodzinnych Forbes

Kongres Firm Rodzinnych odbył się 20 czerwca 2022 roku i był już trzecim wydarzeniem krajowym organizowanym przez Magazyn Forbes Polska dedykowanym firmom rodzinnym! W hotelu Sheraton w Warszawie zebrało się ponad 300 gości, którzy chcieli porozmawiać o wyzwaniach swoich firm,

Czytaj więcej »

Na czym polega przewaga konkurencyjna firm rodzinnych?

Czym firma rodzinna może konkurować na rynku krajowym i globalnym? Obecnie firmy rodzinne stanowią ponad 800 tysięcy przedsiębiorstw w Polsce. Odróżniają się one od innych przedsiębiorców działających na polskim rynku, w szczególności od dużych korporacji międzynarodowych, przede wszystkim kulturą organizacji,

Czytaj więcej »

W jakiej formie zawrzeć umowę zbycia udziałów w sp. z o.o.?

Umowa zbycia udziałów nie może zostać zawarta w dowolnej formie Wymaga formy pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. W innym wypadku umowa będzie nieważna. Wyjątek dotyczy zbycia udziałów spółki, której umowa została zawarta przy wykorzystaniu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym. W

Czytaj więcej »

Najczęściej wykorzystywana forma do prowadzenia działalności – spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest jedną z najczęściej wykorzystywanych form do prowadzenia działalności, realizacji przedsięwzięcia, inwestycji Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, inaczej niż spółki osobowe, a więc inaczej niż np. spółka komandytowa, może być zawiązana zarówno przez jedną osobę, podmiot, jak

Czytaj więcej »